Zaai nu wilde bloemen in je tuin

Binnenkort zien we in onze gemeente op veel plaatsen weer mooie gekleurde bermen. Klaproos, margriet, boterbloem, daslook, koolzaad, korenbloem, koekoeksbloem en nog veel meer soorten zijn er te vinden. Deze soortenrijkdom of biodiversiteit is goed voor de verschillende insecten. Maar ook voor ons mensen. We zijn wel eens lusteloos, chagrijnig of voelen we ons moe. Onderzoek wijst uit dat bloemen en groen goed zijn voor je mentale en fysieke gezondheid. Het is heerlijk ontspannend wanneer je langs een bloemenzee beweegt.

Nu, in april en mei, is het tijdstip om hier zelf ook wat aan te doen in je tuin. Bij de tuincentra is  volop zaad van wilde bloemen beschikbaar. “Je eigen wilde-bloemenzee maken is maar een kleine moeite”, zegt Michiel Werner, “er is altijd wel een plekje in je tuin of omgeving te vinden. Het beste werkt het zaaien op de kale grond. Maak de bovenlaag van de grond goed los. Kies een plekje in de zon; eventueel mag een beetje schaduw ook.”

Michiel Werner en Alida Bosma planten ‘zaadbommetjes’.

Voor de verzorging van de bloemen heb je echt geen ‘groene vingers’ nodig. Je hoeft er weinig aan te doen. “In droge periodes af en toe een gieter regenwater uit de regenton erbij en het groeit allemaal vanzelf”, zegt Michiel, “In mijn tuin heb ik vorig jaar een stukje gazon omgespit en vervolgens ingezaaid met wilde bloemen. Afgelopen winter heb ik de uitgebloeide planten laten liggen zodat het natuurlijke zaad op de grond kon vallen. Het meeste zal dit jaar vanzelf weer uitgroeien; daarom hoef ik maar een klein beetje erbij te zaaien. De bijen, hommels, vlinders en andere insecten kunnen weer genieten en ikzelf natuurlijk ook!“

Kom je er niet meteen aan toe dan is zaaien in juni nog mogelijk. Je hebt dan laat in het jaar nog bloei. Je kunt ook tweejarige bloemen zaaien, zodat je ze dit jaar én volgend jaar ziet bloeien. Eenjarige wilde bloemen kun je overigens ook in het najaar zaaien, zodat er volgend jaar al snel een bloemenzee klaar staat.

Onderzoek heeft aangetoond dat de hoeveelheid insecten in Nederland schrikbarend is verminderd in de afgelopen tientallen jaren. Ze zijn echter ontzettend belangrijk voor de bevruchting van allerlei planten en gewassen. Voor ons voedsel zijn we voor een groot deel van deze diertjes afhankelijk. Laten we er dus alles aan toe om leefgebied voor de insecten te creëren!

Dit artikel is gepubliceerd in de Veluwe Koerier

Een tuin vol gewenst onkruid

De lente is aangebroken en de temperaturen lopen op. De natuur ontwaakt uit haar winterslaap; de knoppen van bomen lopen uit en insecten laten zich weer zien. ‘’Dit is de tijd dat onze tuinen weer mooi worden’’, zegt Ard Overkempe. ‘’Maar de lente zorgt ook voor het ontwaken van ongewenste gasten, zoals weegbree, paardenbloem en klaver. Het onkruid duikt op!’’

‘’Soms wordt wel gezegd dat onkruid niet bestaat, maar daar ben ik het niet mee eens’’, geeft Ard aan. ‘’Heel simpel. Als er iets groeit wat je daar niet wilt, is het onkruid. In de natuur kennen we ook ongewenste planten. Denk aan Japanse duizendknoop of bamboe. Dit zijn planten die niet in onze natuur thuishoren en daardoor overlast veroorzaken. In onze tuinen is het vaak precies andersom. We plaatsen sierstruiken en bomen die hier eigenlijk niet thuishoren. En de natuurlijke planten, zoals vogelmuur en distel, zien we als onkruid’’.

Op plekken waar het niet stoort laat Ard het onkruid staan.

Natuurlijke kruiden zijn enorm belangrijk voor insecten. Zij gebruiken de bloemen voor nectar, de bladeren om te eten en de steeltjes om eitjes in te leggen. ‘’Het is duidelijk dat deze natuurlijke kruiden erbij willen horen. Ze komen op de minst handige plekken op, bijvoorbeeld tussen stoeptegels of tegen schuttingen. Aan ons de keus om ze te zien als onkruid of als natuurlijke aanvulling’’.

Wil je onkruid uit de tuin hebben, dan is het goed als je dit op een milieuvriendelijke manier doet. Zo beschadig je de bodem en de dieren niet. Het best is handmatig te werken met een schoffel of een krabber. Onkruid op en tussen de tegels is te bestrijden met heet water en een bezem of staalborstel. Azijn en zout worden weleens gebruikt maar zijn niet echt milieuvriendelijk. Beter is om te voorkomen dat onkruid de overhand krijgt. Hierbij komen bodembedekkers of houtsnippers goed van pas.

‘’Eigenlijk is het beste om een iets onkruid te laten staan’’, zegt Ard. ‘’In mijn tuin heb ik aparte vakjes gemaakt waar de natuur zijn gang kan gaan. Om ‘onrust’ met de buurplanten te voorkomen knip ik de uitgebloeide knoppen eruit. Zo kan het onkruid bloeien maar zaait de plant zich niet uit. Zolang het onkruid de andere planten niet overwoekert mag dat blijven staan. Zo ontstaat een levende tuin met gewenst onkruid’’.

Dit artikel is gepubliceerd in de Veluwe Koerier

Groentje en wethouder planten bomen in Hattemerbroek

De Merelstraat in Hattemerbroek is opnieuw ingericht. Het bleek daarbij mogelijk om meer bomen te planten. Wethouder Bob Bergkamp en leden van  Groentje plaatsten op 15 maart een boom bij De Bouwakker.

Groentje heeft gekeken naar nieuwe mogelijkheden om bomen te planten in de dorpen. Deze inventarisatie leverde 500 nieuwe plekken op in Hattemerbroek en Wezep. Groentje heeft deze locaties in een rapport vastgelegd. Dit is aangeboden aan de wethouder, waarna overleg gestart is met de groenmedewerkers van de gemeente om de locaties verder te onderzoeken. Veel van de genoemde plekken lijken geschikt en kansrijk voor realisatie. Onder andere de Merelstraat is in het rapport genoemd en ook de gemeente zag hier mogelijkheden om 6 bomen toe te voegen.

Voorzitter Michiel Werner stelde: “We zien dit als de eerste stap in de uitvoering van ons plan. Daar zijn we blij mee. Bomen zorgen voor schaduw en dus koelte; dat is extra belangrijk in deze tijd van opwarming, wat we merken door hete, droge zomers. De bladeren filteren ook fijnstof uit de lucht, leggen kooldioxide (CO₂) vast en leveren zuurstof. Bomen en andere planten dragen onmiskenbaar bij aan onze gezondheid. Ook vogels, vlinders, bijen en andere insecten zijn ervan afhankelijk.” Wethouder Bob Bergkamp reageerde: “Dit is een zeer positief initiatief van Groentje. Als gemeente zetten we hier graag die eerste stap, die uitstekend past in ons beleid gericht op klimaatadaptatie. Wij voeren ook verdere acties voor vergroening, zoals de betreffende subsidieregeling voor tuinen en maatregelen voor klimaatadaptie bij de herinrichting van straten.”

Het recente IPCC rapport van de Verenigde Naties benadrukt nog eens extra hoe noodzakelijk maatregelen van klimaatadaptatie zijn. Kort geleden heeft Groentje het rapport aan de gemeenteraad gestuurd met het voorstel om de komende 4 jaren 100 extra bomen per jaar te planten in de dorpen. Daarvoor is € 65.000 per jaar nodig.

Hoe staat het met jouw energie?

De energieprijzen rijzen de pan uit. Dat heeft gevolgen voor je verwarmingskosten. En ook voor tanken bij de benzinepomp moet je flink bijpassen in vergelijking met vorig jaar. De belangrijkste oorzaak is de internationale handel in olie en gas. Die energievoorziening is kwetsbaar. De hoge prijzen lijken in ieder geval aan te houden. Dit is hèt moment om aan besparingen te denken. Marten Muller stelt: “Vanwege de opwarming van de aarde door het broeikaseffect moesten we natuurlijk al werken aan minder CO₂ uitstoot door energiebesparing en door andere energiebronnen te benutten. De hoge prijzen zijn nu een extra stimulans om hier flink mee aan de gang te gaan.”

Minder energiegebruik. Wat kunnen we doen om onze ‘energiehonger’ te beperken en onze kosten binnen de perken te houden? Marten: “Het bekendst is natuurlijk het advies om de verwarming een graad lager te zetten en niet alle kamers te verwarmen. Doen we dat allemaal, dan scheelt dat aanmerkelijk. Trek een trui aan of een extra T-shirt. Verder kun je zuinig zijn met verlichting. Laat de lampen niet branden in kamers waar je niet bent. Zorg verder dat je LED lampen hebt. En je tuinverlichting? Laat je die aan het eind van de avond uitgaan? ’s Nachts is het licht niet nodig. Een lamp op een bewegingsmelder is dan voldoende.” Andere tips zijn: zonnepanelen op je dak leggen en je huis isoleren. Veluwe Duurzaam heeft een kortingsactie op energiebesparende producten. Zo kun je tot 50% terugkrijgen van je aankopen bij de bouwmarkt! Kijk op www.veluweduurzaam.nl .

Gebruik ook je eigen energie. We zijn gewend aan het gemak van de auto maar het rijden gaat in de papieren lopen. Bedenk wanneer je de auto zou kunnen laten staan. Iets minder vaak op pad? Of eens kiezen voor de bus of trein. Marten: “Het duurt vaak wat langer, maar het is aan de andere kant ook wel relaxt om je te laten rijden en intussen wat te lezen. Op de korte afstanden is de auto sowieso vaak overbodig. Probeer eens om boodschappen te doen op de fiets of te voet. Bijna alles in eigen dorp of binnen een paar kilometer kun je bereiken door gewoon je eigen energie te gebruiken! Kost niets. En bewegen is o zo gezond.” Meer tips zijn te vinden op www.milieucentraal.nl

Dit artikel is geplaatst in de Veluwe Koerier.

Veel enthousiasme bij De Schaapskooi.

Leerlingen van groep 6 van basisschool De Schaapskooi in Wezep bekijken vol belangstelling de  plankjes in hun handen. Hoe maken we daar een vogelhuisje van? Twee groepen van elk 14 kinderen zetten samen al puzzelend 14 vogelhuisjes in elkaar. Vooraf kregen ze van enkele vrijwilligers van Milieu- en Natuurorganisatie Groentje uitleg over het nut van vogelhuisjes en hoe je die als klas veilig kunt maken. De kinderen bleken er veel zin in te hebben en stelden geïnteresseerde vragen. Groentje leverde het nodige materiaal en de praktische ervaring, terwijl de docenten van De Schaapskooi in de klas de theorie behandelden. De kinderen beleefden een leuke ervaring met boren en timmeren en leerden op een speelse manier meer over het vogelleven.

De komende tijd gaan docenten van De Schaapskooi samen met Groentje meer van  dit soort praktische natuurlessen organiseren.

Groentje en imkers klusten op NL doet

Zaterdag 12 maart stond in het teken van NL doet. In heel Nederland werden er weer massaal klusjes gedaan in verzorgingshuizen, clubgebouwen en daar waar nodig is. Groentje en de imkersvereniging gingen aan de slag aan de Voskuilerdijk in Hattemerbroek in en om de tuin van de imkers (nabij de ijsbaan). Ruim 25 enthousiaste vrijwilligers deden verschillende klussen. De imkers sloopten een oude bijenstal, want ze hebben een nieuwe educatieruimte met ook een bijenstal gebouwd; anderen snoeiden daar fruitbomen en rozen. Groepjes gingen aan het werk in de omliggende bossingel om sneeuwklokjes en een aantal struiken te herplanten, stapels snoeihout op te ruimen, een watergeul uit te diepen en vogelnestkastjes te repareren en schoon te maken. Een egeltje dat door de werkzaamheden ‘ruw’ in zijn winterslaap gestoord was, werd door de ordeverstoorders weer veilig en warm teruggezet. Na afloop genoten de deelnemers van heerlijke zelfgemaakte soep en broodjes.

Dit werk is onderdeel van het project van Groentje en de imkers om de biodiversiteit in deze omgeving te vergroten. De imkerstuin is vorig jaar opnieuw beplant en in de (gemeentelijke) bossingel hebben we zieke essen vervangen door een diversiteit aan struiken. Eind 2022 krijgt dit een vervolg wordt een tweede stuk van de bossingel opgeknapt.

 

P1070595
P1070595
Aperture: 2.8Camera: DMC-TZ100Iso: 125Orientation: 1
« 1 van 29 »

Pas op met PFAS

Groentje-lid Rolf Soer is scheikundige en maakt zich zorgen over het effect van PFAS op onze gezondheid. PFAS is een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen die van nature niet voorkomen in het milieu. Ze zijn niet afbreekbaar en komen nu wel overal voor in het milieu en ons lichaam. Rolf verzucht: ‘De wereld lijkt wel een gratis vuilnisvat’.

In 2021 bleek uit EU-onderzoek dat we teveel PFAS binnen krijgen. Langdurige blootstelling kan lever-, nier- en longschade veroorzaken en ons immuunsysteem beschadigen waardoor we vaker ziek worden. PFAS kan zitten in: Tefal-pannen, cosmetica, regenkleding, tenten, wasverzachter, schoenen, smeer- en blusmiddelen, zonnebrandcrème, bakpapier en fastfoodverpakkingen. Rolf zegt dat fabrikanten nog niet verplicht zijn de aanwezigheid van PFAS te vermelden. Gelukkig zijn er steeds meer fabrikanten die PFAS  vermijden.

Praktische tips

Pannen: De aanduiding ‘PFOA-vrij’ betekent niet: ‘vrij van PFAS’. Er kan dan nog steeds een andere PFAS-stof dan PFOA inzitten. Koop liever keramische of rvs-pannen dan pannen met anti-aanbaklaag. Voorkom oververhitting bij pannen met anti-aanbaklaag: de vrijkomende grijze damp is giftig!  Gebruik houten of plastic keukengerei om beschadiging te voorkomen.

Sprays:  Mijd waterafstotende spuitbussen die PTFE bevatten want dit is een PFAS-stof. Is het werkzame bestanddeel ‘Hydrocarbon’ dan is het paraffine-achtig, geen PFAS en wel afbreekbaar.

Regenkleding: Een label als ’100% katoen’ garandeert niet dat er geen PFAS inzit. Bij een regendichte wax-jas met wax op basis van paraffine weet je wel zeker dat er geen PFAS is gebruikt.

Tapijt en meubelstof: Informeer goed of PFAS is gebruikt. Het gaat om grote oppervlakken en vooral kruipende kinderen zijn kwetsbaar.

Cosmetica: Vermijd producten met vermelding ‘long-lasting’ en ‘watervast’. Doe het volgende testje: Smeer je lippenstift of mascara op papier en leg er een druppel water op. Als het water niet in een paar tellen in het papier is getrokken, bevat het product waarschijnlijk PFAS.

Er zijn zeker goede en veilige alternatieven verkrijgbaar, vaak met het EU Eco certificaat. Vraag daarnaar in de winkel zodat ook de leverancier en uiteindelijk de fabrikant kiezen voor PFAS-vrije producten.

Dit artikel is gepubliceerd in de Veluwe Koerier

Groentje snoeit fruitbomen Kinderboerderij ’t Dijkweitje

Kinderboerderij ’t Dijkweitje in Hattem heeft een boomgaard waar de kippen en konijnen lekker in rond kunnen scharrelen. Er staan appel-, peren- en pruimenbomen in en die waren nodig toe aan een snoeibeurt. Via de contacten met de knotploeg uit Hattem die wilgenbomen knot, werd het contact gelegd met de Milieu- en Natuurvereniging Groentje uit Wezep. Want deze vereniging heeft een snoeiploeg met verstand van fruitbomen!

En na alle heftige regen- en stormdagen was er op de afgesproken dag een prachtig blauwe lucht en een krachtige zon: beter kon het niet zijn. Met z’n zessen kwam het team met eigen middelen om 9 uur aan. Na een begin met koffie en koek zijn ze aan de gang gegaan en voor de middag waren de bomen gesnoeid. Kinderboerderij ’t Dijkweitje is zo geholpen en is enorm blij met ’t Groentje!

Coördinator van Dijkweitje.

 

P1070480
P1070480
Aperture: 3.2Camera: DMC-TZ100Iso: 125Orientation: 1
« 1 van 12 »

Insecten hebben ook woningnood

Het gaat niet goed met de bijen, vlinders, lieveheersbeestjes en zweefvliegen. Veel insecten zijn voor mens en milieu heel nuttig; ze bestuiven bloemen en zijn belangrijk voor ons voedselaanbod. Ook zorgen ze voor een evenwicht in de natuur door schadelijke insecten te bestrijden.

Woningnood zie je niet alleen in onze maatschappij maar ook onder insecten (en andere dieren). De mens heeft het leefgebied van wilde bijensoorten en andere insecten sterk verminderd. In Nederland worden door het ontbreken van nest- en overwinterplekken verschillende soorten met uitsterven bedreigd. Johan Nieuwland geeft aan: “Uit onderzoek is gebleken dat in 30 jaar tijd 76% van de hoeveelheid insecten is verdwenen. Buiten de natuur is er nauwelijks ruimte voor dieren om voedsel te vinden, om te schuilen of om een nest te bouwen. Het gebruik van pesticiden en veel maaien in de landbouw heeft een negatieve invloed op de situatie. Er zijn steeds minder bloemen in ons landschap te vinden en ‘ruige’ stukjes verdwijnen. Wat overblijft is een landschap waar insecten niet kunnen overleven.“

Wat kun je zelf doen? Maak van je tuin een paradijs voor insecten.

Onderzoek van Deloitte toont aan dat van de 3 miljard m² aan tuin die we in Nederland hebben maar 1,6 miljard m² groen is! We kunnen er met zijn allen voor zorgen dat het een feest voor insecten wordt om in onze tuinen te verblijven. Jij kunt je eigen leefomgeving en die van insecten ook gezonder maken. Door geen gebruik te maken van pesticiden, door een strook met bloemen en kruiden aan te leggen die van oorsprong in ons landschap voorkomen, door in je tuin wat ruige stukjes te laten ontstaan of door een insectenhotel te bouwen. Johan: ”Daarmee kun je de insecten een handje helpen en zo de biodiversiteit stimuleren. Het helpt ze schuilen voor slecht weer, geeft ruimte voor het leggen van eitjes en biedt een plek om te overwinteren.”

Wil je informatie over het zelf bouwen van een insectenhotel, bezoek dan de websites van Natuurmonumenten en het Geldersch Landschap. De tips helpen je om je tuin tot een waar paradijs voor insecten om te toveren. En ze maken het zomergevoel straks compleet als je bijen, hommels, lieveheersbeestjes, gaasvliegen en vlinders aan het werk ziet. Succes!

Help vogels de winter door

Vogels hebben het best lastig in de winter. Insecten zijn weggekropen, bessen raken op en zaden liggen soms verstopt onder de sneeuw. Vogels zoeken in principe zelf hun voedsel bij elkaar maar bijvoeren is prima om ze de winter door te helpen. In een koude winternacht kan een kleine vogel wel 10% van zijn lichaamsgewicht verliezen. Als het licht wordt gaat een vogel gelijk op zoek naar voedsel. Als dit dan bij een voederplek te vinden is zal hij er gelijk van gaan eten. Het leuke is dat je dan kunt genieten van al die verschillende vogels.

Voor verschillende soorten vogels is er verschillend voer nodig. Dus hoe meer variatie des te meer soorten vogels. Er zijn vruchteneters, zaadeters en insecteneters. Een opengesneden appel of krenten, zaden in een zaadsilo of zonnebloempitten in een vogelhuisje en pinda’s in een silo of aan een slinger. Met pinda’s of vogelpindakaas zorg je ervoor dat er allerlei soorten mezen komen en ook de specht lust dat graag. De merel is dol op de opengesneden appel of peer. Mussen eten graag zaden en zonnebloempitten. Ook kun je havermout of stukjes brood voeren. Niet teveel brood want dit is eigenlijk te zout. Vogelvoer kan bederven. Zijn pinda’s zacht geworden of vetbollen zwart haal het dan weg anders kunnen vogels ziek worden.  Sommige vogels zijn erg schuw en scharrelen het liefst voedsel bij elkaar op de grond op een beschutte plek (onder een struik). De winterkoning en heggenmus doe je dus een plezier met voer op de grond, net als de merel en de vink. Het nadeel daarvan is dat je ook muizen en ratten kunt aantrekken. Dus voer niet teveel. Tegen de avond moet het eigenlijk op zijn.

Gerda Welkamp helpt vogels de winter door

Water geven is ook belangrijk vooral als het vriest. Water is nodig om het verenkleed in goede conditie te houden en parasieten te verwijderen. Door te badderen wordt de isolerende werking van het verenkleed in stand gehouden. Voeg geen suiker of zout toe. Suiker maakt de veren plakkerig en vermindert de isolatiewaarde. Zout is erg ongezond voor vogels. Geniet van alle vogels in uw tuin en kijk eens hoeveel verschillende vogels er zijn. Bij de jaarlijkse tuinvogeltelling komt de huismus al jaren op plek 1 gevolgd door koolmees en pimpelmees. Leuk om te kijken of dat in eigen tuin ook zo is.