GROENTJE ARTIKELEN (8)

Groentje (genoemd naar een vlinder) spant zich in voor mooie natuur, een gezond milieu en duurzaam leven en werken. Wij kijken vooral naar wat ieder zelf kan doen. Daarom regelmatig een artikel met ‘Tips van Groentje’

8. Aan de wandel in onze eigen, mooie omgeving

In deze tijd, waarin we weinig mensen thuis mogen ontvangen, zijn wij extra blij met de mooie natuur- en cultuurgebieden direct bij ons in de buurt. We hebben de Wezepsche heide (Vitens) en daarnaast de Vuursteenberg (Geldersch Landschap). Maar ook een aantal prachtige landgoederen. Groentje kan nu helaas geen groepswandelingen met gids organiseren, maar wandelen of hardlopen in een tweetal is een van de beste dingen die je kunt doen.

De Wezepse heide is een uniek stuk natuur waar je in de coronatijd steeds meer mensen ziet wandelen. Johan Nieuwland: “Toch is met meestal niet echt druk; er is voldoende ruimte om afstand te houden en heerlijk te genieten van de heide, de mooie bospaden en de prachtige doorkijkjes. Je komt er ook Schotse Hooglanders tegen. Mooi voor een foto, maar zorg wel dat je afstand houdt. Zeker bij een jong dier kan het moederdier soms beschermend reageren!” ‘s Morgens vroeg of ‘s middags tegen de schemering, kun je het geluk hebben om een ree te zien. Sta eens even stil en hoor vogels die verscholen zitten in de heide, struiken en bomen. Nu hoor en zie je bijvoorbeeld regelmatig het goudhaantje.

Ook hebben we in de buurt prachtige landgoederen: IJsselvliedt, Oldhorst, Vollenhof en Morren met schitterende lanen. Bij Oldebroek zijn er trouwens ook veel lanen met beuken en eiken. Er zijn diverse wandelroutes te vinden: kortere rondwandelingen of de langere klompenpaden.

We kunnen met z’n allen hier genieten, maar er is ook zorg nodig voor deze terreinen. Dat is een flinke taak voor de eigenaren; die voor ons hun gebied openstellen! Marten Muller vertelt dat Groentje jaarlijks een paar werkochtenden organiseert om samen de kleine vliegdennetjes uit de heide te verwijderen. “Zo voorkomen we dat de bomen de heide gaan overwoekeren”.

Ook is het belangrijk dat we de omgeving met elkaar schoon houden. Johan: Gelukkig zien wij in deze gebieden niet veel zwerfafval; een compliment voor alle wandelaars! Langs de omliggende wegen liggen echter regelmatig flesjes, blikjes of andere verpakkingen. Dank aan mensen die vrijwillig dit afval regelmatig opruimen!” Maar natuurlijk is het veel beter als niemand rommel van zich af gooit.

Johan en Marten genieten hardlopend van de Wezepse heide.

Groentje roept op om nachtlicht te verminderen

Jaarlijks zijn er in de Nacht van de Nacht in het hele land activiteiten in het donker. In de huidige coronatijd gaan alleen enkele digitale activiteiten door. Milieu- en natuurvereniging Groentje organiseert nu geen wandeling in het donker, maar roept wel iedereen op om – in alle nachten –  verlichting te verminderen  Doel van de Nacht van de Nacht (dit jaar op 24 oktober) is de aandacht te vestigen op de enorme hoeveelheid licht die ’s nachts te zien is en om deze te beperken.

Het land met het meeste licht

Voor de 16e keer organiseren de Natuur- en Milieufederaties dit evenement om ‘lichtvervuiling’ terugdringen en mensen bewust maken van het storende en schadelijke effect van te veel licht. In Nederland gebruiken wij erg veel licht; we zijn het lichtste land ter wereld. Al dat licht ontregelt mens en dier en verstoort de beleving van de nachtelijke natuur. Sterren zie je pas als het rondom donker is. Voorbeelden van ‘veel-licht-gebruikers’ zijn: reclameverlichting, openbare verlichting en sportveld verlichting (masten).

Licht beperken in alle nachten

In de Nacht van de Nacht doet een aantal bedrijven en instanties het licht uit. Maar de bedoeling is natuurlijk om in alle nachten minder lichtproductie te hebben. Groentje roept bedrijven, winkels, andere organisaties en inwoners op om te kijken hoe ze hun nachtverlichting kunnen verminderen. Reclameverlichting kan bijvoorbeeld een groot deel van de nacht uit. Ook bij hun woning kunnen mensen verlichting beperken. Laat de tuinverlichting niet de hele nacht branden. Gebruik lampen met een laag vermogen. Scherm lampen af zodat het licht niet naar boven schijnt; dieren raken daardoor hun oriëntatie kwijt. Verder is het toepassen van groen licht beter dan wit licht. Voor al die bestaande verlichting is energie nodig. Veel nachtlicht is eigenlijk energieverspilling. Ook energiebesparing is dus een reden om zuiniger met de nachtverlichting om te gaan.

Is ‘licht aan’ veiliger?

De meest genoemde reden waarom bedrijven de lichten de hele nacht laten branden, is vanwege “veiligheid, tegen inbraak”. In de praktijk blijkt dat inbrekers juist licht nodig hebben bij het inbreken en dat licht op een sensor (die aangaat bij beweging) een afschrikkende werking heeft. Een onverlicht gebouw, waar het licht bij onraad plotseling aanspringt door een bewegingsdetector, trekt meer de aandacht dan een gebouw waar continue de verlichting aan staat. Meer informatie is te vinden op www.nachtvandenacht.nl

Wandeling Wezepse heide met Vitens

Op woensdagavond 9 september maakten we in twee groepen van 10 personen een wandeling door het gebied onder begeleiding van Jan Hop en Renée van Assema van waterbedrijf Vitens. Dit was op verzoek van Groentje om belangstellenden te informeren over het beheer van het gebied. In de afgelopen winter zijn bijvoorbeeld veel bomen gekapt en is marmergruis uitgestrooid. De Wezepse heide is een gemengd heide- en bosgebied waar Schotse Hooglanders grazen

Bij het pompstation wordt water gewonnen van zo’n 30 meter diepte voor Kampen, Hattem en Oldebroek. Dit water is te zuur en daarom wordt het verbeterd met kalk. Daarvoor wordt het water door marmersteentjes geleid, die kalk afgeven. Op een andere locatie had Vitens marmergruis over, dat niet meer gebruikt werd. Dit heeft een goede functie gekregen door het over de Wezepse heide te strooien. Ook de heide heeft namelijk kalk nodig; de grond is te zuur geworden door ‘zure neerslag’.

Jan en Renée legden uit dat Vitens stap voor stap werkt naar een gevarieerder bos. Minder dennenbomen en meer eiken, beuken, vuilboom, lijsterbes en berk. Deze loofbomen geven minder waterverdamping dan de naaldbomen die het hele jaar blad hebben. En dennenbomen zijn niet meer nodig voor de houtopbrengst. Een gevarieerder bos is ook aantrekkelijker voor wandelaars.

Dit is al goed te zien in het bosgedeelte aan de kant van de Stationsweg / Kamperstraatweg. In het deel wat meer naar de Keizersweg ligt heeft Vitens een flink stuk met dennenbomen gekapt om een verbinding te maken tussen twee heidevelden. Dit was toegestaan omdat het provinciaal beleid is om meer heide te creëren op de Noord Veluwe. In dit gebied hoefde daarom geen herplant gedaan te worden. De openheid geeft nu een ruim zicht over het terrein met glooiingen en verschillende boomgroepen en solitaire bomen. Bij het kappen van de bomen is er bewust voor gekozen om de cirkelgroepen van Amerikaanse eiken te laten staan en ruimte te geven. Ook dat geeft landschappelijke variatie en ze kleuren mooi in de herfst. Er doen verschillende verhalen de ronde over het planten van deze groepen Amerikaanse eiken, maar het fijne ervan is nog niet bekend.

Schotse Hooglanders grazen gras en boompjes weg zodat de heide vrij blijft van beplanting. Alleen de meeste vliegdennen laten ze helaas staan. Vrijwilligers gaan af en toe aan de slag om de dennetjes uit te trekken, bijvoorbeeld op de jaarlijkse Natuurwerkdag (op 7 november deze keer).

Als proef heeft een herder zijn schaapskudde nu net twee weken laten grazen op een deel van de heide, om te kijken of de schapen meer vliegdennetjes eten dan de runderen.

In een gemaaid stuk van de heide stond klein warkruid, ook wel duivels naaigaren genoemd. Dit plantje zit graag op jonge heide. Op de heide komen onder andere de boompieper, de boomleeuwerik en de roodborsttapuit voor.  De roodborsttapuit zit graag in bovenin boompjes of op stronken en vindt zijn voedsel in een cirkel van circa 10 meter rondom. Dat is ook een reden, waarom er bij het kappen verschillende stronken gehandhaafd zijn. Bij het verwijderen van de opslag van vliegdennen op de heide, laten we daarom ook af en toe een dennetje staan.

We kwamen langs een plek waar de nachtzwaluw op de grond had gebroed. Dit is één van de redenen, waarom honden op de Wezepse heide niet los mogen lopen. Dat verstoort het dierenleven. Vitens vertelde dat inventarisatie van het dierenleven, zoals ook de zandhagedis, nog gaande is.

De deelnemers waren enthousiast over de verhalen van Vitens en het leidde tot groter begrip over het beheer en de werkzaamheden in dit mooie gebied.

20200909_195253 klein warkruid of duivels naaigaren
20200909_195253 klein warkruid of duivels naaigaren
Aperture: 1.9Camera: SM-J510FNIso: 250Orientation: 6
« 1 van 3 »

 

Wandeling Wezepse heide met Vitens en Groentje 9 sept.

Veel mensen wandelen of fietsen regelmatig over de Wezepse heide. Wil je meer weten over het gebied en het beheer daarvan? Op verzoek van Groentje geeft Vitens daarover uitleg tijdens een wandeling.

De Wezepse heide is een gemengd heide- en bosgebied waar Schotse Hooglanders grazen. In de afgelopen winter zijn veel bomen gekapt en is marmergruis uitgestrooid. Wat is het doel daarvan? Wat voor ontwikkeling heeft Vitens voor ogen in het gebied?

Op woensdagavond 9 september maken we in twee groepen een wandeling door het gebied, met de beheerder en de ecoloog van Vitens.

In verband met de Corona-regels is de groepsgrootte beperkt. Aanmelden is verplicht. Dat kan door een e-mail te sturen naar info@groentje-wezep.nl. Je ontvangt dan een bevestiging met het startpunt.

Van de nood een deugd maken; zwerfvuilwandeling

Met een groep een opruimactie van zwerfvuil organiseren kan momenteel niet. Maar in een tweetal wandelen en daarbij iets oprapen kan wel! Enkele leden van Milieu- en natuurvereniging Groentje liepen in duo van Wezep naar ’t Loo langs de Bovenheigraaf, met vuilniszakken in de hand. Die raakten al snel gevuld met blikjes en plastics. In ’t Loo werden zij ontvangen door enkele leden van de Klankbordgroep aldaar. Zij zorgden voor een afvalcontainer en voor koffie. In de kern ’t Loo zelf ruimen kinderen regelmatig het zwerfvuil op; dat zijn de ‘wijkhelden’. De klankbordgroep heeft eerder ook enkele keren een opruimactie gehouden, samen met de Loo-school. Na de versnapering gingen de wandelaars via een andere route terug naar Wezep, ook weer met vuilniszak.

Misschien ook iets voor u als u een wandeling gaat maken? Een schone omgeving: fijn toch?

P1110920
P1110920
Aperture: 3.7Camera: DMC-TZ100Iso: 125Orientation: 1
« 1 van 6 »

Nacht van de nacht 2019

Ruim 30 deelnemers liepen in de avond met IVN-gids Dick van der Graaf op de Wezepse heide om de Nacht van de Nacht te beleven. Voor de 15e keer organiseerde de Natuur- en Milieufederaties deze jaarlijkse activiteit op 26 oktober in heel Nederland. Op honderden plekken doofden gemeenten, bedrijven en organisaties de lichten en op meer dan 500 plaatsen werden er ‘duistere’ activiteiten georganiseerd.

Milieu- en Natuurvereniging Groentje organiseerde daarom in Wezep een avondwandeling.
Onder leiding van IVN-gids Dick van  der Graaf wandelden de deelnemers het donkere bos in, om zonder licht te vertrouwen op de eigen zintuigen. Het blijkt dat de ogen snel  wennen aan de  duisternis, waardoor je op een nieuwe manier een boswandeling  beleeft.
Nederland is het meest licht-vervuilende land ter wereld. Wij zagen bijvoorbeeld duidelijk de lichten van Zwolle weerkaatsen tegen de hemel.

Het nachtelijke duister is voor veel dieren erg belangrijk omdat  de  daglengte  hun levensritme bepaalt. Sommigen kunnen gemakkelijker in het donker foerageren omdat ze een goede  neus of  oren hebben,  terwijl  ze  zelf  niet  gezien  worden. De daglengte bepaalt bij koolmezen  het beste moment om  te broeden waardoor  er voor de  jongen  voldoende  voedsel is.

Nachtvlinders worden aangetrokken door lantaarnlicht  waar sommige soorten vleermuizen weer handig gebruik van maken.

Zo heeft de hoeveelheid (kunst)licht  invloed  op  de  natuur.

‘s Avonds mogen mensen doorgaans het bos niet betreden. Dit was dus een mooie gelegenheid om met de gids toch het nachtelijke  bos te ervaren. Helemaal donker was het niet en de wind ruiste stevig door de bladeren. Koud was het ook niet, door de zachte temperatuur leek het wel een zomeravond.
Halverwege de wandeling werd er halt houden om van chocolademelk en cake te genieten.

We kunnen met Groentje terugzien op een geslaagde wandeling.

 

 

Zitbank aan het Wiseperpad

In april is het Wiseperpad rondom Wezep en Hattemerbroek geopend. Dit klompenpad loopt langs bos, heide, landgoed en weidegebied en is 17 km lang. Milieu- en Natuurvereniging Groentje bedacht dat het mooi zou zijn om een bank te plaatsen op een mooie plek langs de route. Na overleg is door vrijwilligers van IJsselvliedt een bank gemaakt. Deze is door Groentje en IJsselvliedt aangeboden aan de werkgroep Wiseperpad, die het klompenpad onderhoudt. Samen hebben ze de bank ingewijd op donderdag 24 oktober.

 

De bank staat aan het eind van een bomenlaan die begint aan het Jan Boerswegje. Dit rustpunt biedt een weids uitzicht over de landerijen. Op de bank is de volgende tekst geplaatst: “Ga eens even zitten, wees stil, kijk en luister, en je ziel … ze zingt”

 

de groep Wiseperpad, Groentje en IJsselvliedt nemen samen de bank in gebruik.

 

Wandelen langs eeuwenoude sprengen en beken

De vrijwilligers van Groentje spannen zich regelmatig in voor het onderhoud van natuurgebieden en hoogstamfruitbomen. Als waardering voor hun werkzaamheden organiseren we jaarlijks een excursie voor de vrijwilligers en hun partners. Deze keer in de vorm van een wandeling langs het stelsel van de Horsthoekerbeek in de bossen bij Heerde.

De excursie startte met ‘aangeklede’ koffie in restaurant De Keet terwijl een gids van de Bekenstichting kort vertelde wat we zouden gaan bekijken.

Het blijkt dat langs de randen van de hoog gelegen Veluwe veel beken zijn ontstaan doordat regenwater de grond in zakt en vroeger of later ergens langs de veel lager gelegen randen weer opwelt. Dit plaatselijk opwellende grondwater is door de filterende werking van de reis door de bodem heel schoon en zeer geschikt voor kledingwasserijen en de productie van papier. Bovendien bleek  het uitstromende kwelwater bruikbaar voor de aandrijving van watermolens. Logisch dus dat vooral in de 18e eeuw in de bossen bij onder andere Heerde geulen (sprengen) werden gegraven om het  kwelwater beter te  laten samenstromen tot beken. Veel van de Oost-Veluwse beken monden uit op de door monniken gegraven Grift en daarna in het Apeldoorns kanaal en de IJssel. In de eerste helft van de 20e eeuw raakten de sprengen en de watermolens in verval omdat er goedkopere alternatieven kwamen.

De wandeling voerde ons langs het in het bos gelegen sprengenstelsel van de Horsthoekerbeek. Op de wallen van de beek groeit hier en daar het klein wintergroen; een mooi bosplantje dat steeds zeldzamer wordt. We hebben gezien hoe vroeger door een knap stukje mensenwerk slim gebruik werd gemaakt van de natuurlijke ondergrondse waterstromen.

Tegenwoordig dreigen de sprengen en beken nog verder uit beeld te raken door verdroging en te weinig onderhoud. Dat onderhoud bestaat uit het tussen de bomen handmatig verwijderen van bladafval en het op diepte houden van de bodem en is dus kostbaar.

Na de excursie sloten we deze gezellige en leerzame morgen af met een smakelijke  lunch.

Heb je ook belangstelling om actief te zijn in en voor de natuur? Meld je dan aan via de website van Groentje; http://groentje-wezep.nl.

Nacht van de nacht 2019

Natuur en milieu vereniging Groentje verzorgt zaterdag 26 oktober weer een nacht wandeling. De start is om 19.30 uur.  Duur ongeveer anderhalf uur.

Dit  jaar gaat Groentje het donker ervaren, in het waterwingebied in Wezep. I.V.N. gids Dick van de Graaf zal de deelnemers meenemen het donker in en onderweg vertellen hoe belangrijk de nacht is voor mens en dier.

Op veel plaatsen in Nederland worden deze nachtwandelingen georganiseerd. Ze zijn bedoeld om de mensen bewust te maken van eigen zintuigen en de lichtvervuiling.

Voor meer informatie: www.nachtvandenacht.nl

Aanmelden is noodzakelijk via:

alida@bosma-otten.nl of telefoon: 038-3760804.

Er kunnen een beperkt aantal deelnemers mee. Vertrekpunt hoort u bij aanmelding.

Honden zijn op deze wandeling niet toegestaan.

Een prachtige wandeling op het ASK-terrein

We lopen zaterdagmorgen 21 september als groep natuurvrienden onder een stralende zon al kijkend, fotograferend en turend door verrekijkers over het ASK-terrein. Wij zijn de wandelaars die meedoen aan de door Groentje georganiseerde excursie over het artillerie schietkamp bij t’ Harde.

Veel aandacht voor de uitleg

Wij kennen het terrein als  verboden gebied waar luidruchtig militaire operaties plaatsvinden, maar wat is er op dit grote terrein te zien? Is het een kapot gereden dor en saai gebied? Het is een Natura 2000 gebied, dus er komen natuurwaarden voor, maar welke? Welke planten, dieren, vogels en insecten komen we tegen? Hoe gaat het militaire gebruik samen met bescherming van natuurwaarden?

De heer Brand Timmer, beheerder Bos en Natuur voor o.a. dit militaire terrein is  onze begeleider en kent het gebied op zijn duimpje. Ook heeft hij veel kennis van de voorkomende planten en dieren en hoe die onderling afhankelijk zijn via het  complexe ecosysteem. Het militaire gebruik blijkt ook stevig gereguleerd. ‘Jan soldaat’ mag niet zomaar doen wat hem of haar goeddunkt. Er gelden schriftelijke gebruiksregels voor zowel de veiligheid van de militairen als voor natuurbescherming en die worden ook gehandhaafd.

Jonge jeneverbesstruiken

Het circa 5000 ha grote gebied is de enige plaats  in Nederland waar nog gezonde jeneverbesstruiken voorkomen. De Natura 2000 doelstelling is om het  aantal jeneverbesstruiken hier te verdubbelen, wat  lastig is omdat deze plant voor haar voortplanting hoge eisen stelt aan haar omgeving. De symbiose van jeneverbesstruik, stuifzand, heide, insecten en vogels op het ASK is voor Nederland uniek.

De natuurbeheerder van het gebied laat zien dat  men hier veel moeite doet om te voorkomen dat soorten binnenkort uitsterven. Daarvoor worden soms ‘kunstgrepen’ toegepast om nog tijdig iets te redden, maar ook ecologisch onderzoek, (internationale) afstemming en samenwerking spelen een grote rol.

Een uitgestrekte vlakte met buntgras

Het oefenterrein laat  afwisselende vergezichten  zien met heidevelden, jeneverbes struweel, rood kleurende krentenbomen en dan weer vlakten met blauwgroene pollen buntgras in het stuifzand. Voor de wandelaars was het  een bijzondere ervaring om over de oude Middenweg te lopen. Deze historische handelsroute verbond vroeger de plaatsen Harderwijk, Epe en Deventer. Langs deze verlaten weg zien we nog restanten van vroegere boerderijen, maar tegenwoordig nestelt hier o.a. de zeldzame Draaihals.

Zie ik daar een Draaihals op de Middenweg?

Wij concluderen dat op dit  ASK-terrein de militaire functie en die van natuurbescherming op een zorgvuldige manier samengaan. Het resultaat is een prachtig en boeiend gebied dat we onder ideale omstandigheden hebben kunnen bekijken. Soms zijn ‘Groenen’ ook  geluksvogels!